Prezydent Karol Nawrocki po raz kolejny zablokował przepisy dotyczące zwalczania nielegalnych treści w internecie. Rząd nie zamierza jednak rezygnować.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiada przygotowanie nowej ustawy. Najpierw chce jednak uzyskać od Pałacu Prezydenckiego konkretną odpowiedź: które artykuły zawetowanych przepisów rzeczywiście zagrażają wolności słowa?
Gawkowski: Będziemy działać do skutku
W rozmowie z portalem Zero.pl minister cyfryzacji przedstawił harmonogram dalszych prac. Już w tym tygodniu resort zamierza wystąpić do Kancelarii Prezydenta o wskazanie konkretnych przepisów budzących zastrzeżenia i rzekomo zagrażających wolności słowa.
Na grudzień zaplanowano wysłuchanie publiczne z udziałem ekspertów, organizacji społecznych i przedstawicieli prezydenta. Gawkowski chce również zaprosić Karola Nawrockiego do bezpośredniej rozmowy.
Nowy projekt miałby trafić do Sejmu na początku 2027 roku.
– Będziemy działać aż do skutku – podkreślił minister.
To jednak dopiero deklarowany harmonogram. Nie wiadomo, czy rząd i Pałac Prezydencki zdołają uzgodnić rozwiązania, które pozwolą uniknąć kolejnego weta.
Prezydent ostrzega przed cenzurą. Ale które przepisy są problemem?
Karol Nawrocki, uzasadniając swoją decyzję, przekonywał, że ustawa przyznawała organom administracji zbyt szerokie możliwości blokowania treści internetowych.
Szczególne zastrzeżenia prezydenta dotyczyły poprawek Senatu oraz możliwości ograniczania dostępu do całych domen internetowych, a nie tylko konkretnych materiałów.
Zdaniem Nawrockiego o tym, czy wypowiedź narusza prawo karne, powinien rozstrzygać niezawisły sąd, a nie urzędnik.
Prezydent w publicznym uzasadnieniu nie wskazał jednak szczegółowego wykazu artykułów i ustępów, które jego zdaniem naruszałyby wolność wypowiedzi.
I właśnie tego domaga się teraz Gawkowski, który chce przenieść spór z poziomu politycznych oskarżeń na grunt konkretnych zapisów prawnych.
Minister: uwzględniliśmy postulaty prezydenta
Gawkowski przekonuje, że podczas wcześniejszych prac nad ustawą rząd uwzględnił część zastrzeżeń strony prezydenckiej. Chodziło m.in. o terminy wejścia przepisów w życie oraz sposób wykonywania decyzji dotyczących najpoważniejszych przestępstw.
Minister odrzuca również zarzut, że ustawa dawałaby pojedynczemu urzędnikowi niekontrolowaną władzę nad internetem. Wskazuje na przewidziane mechanizmy kontroli sądowej.
Spór dotyczy jednak nie tylko tego, czy od decyzji można byłoby się odwołać. Równie ważne jest pytanie, czy treść mogłaby zostać zablokowana jeszcze przed rozpatrzeniem sprawy przez sąd i jak szybko użytkownik mógłby uzyskać ochronę swoich praw.
To właśnie te kwestie powinny zostać szczegółowo wyjaśnione podczas zapowiadanych konsultacji.
Eksperci zwracają uwagę na dwa zagrożenia
Problem nie sprowadza się wyłącznie do wyboru między bezpieczeństwem a wolnością słowa.
Organizacje zajmujące się prawami cyfrowymi, w tym Fundacja Panoptykon, od dawna wskazują, że państwo powinno skutecznie reagować na nielegalne treści, ale jednocześnie zapewnić obywatelom ochronę przed niesłusznym blokowaniem legalnych wypowiedzi.
Z jednej strony chodzi o szybkie usuwanie materiałów związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci, gróźb i innych treści naruszających prawo. Z drugiej – o zabezpieczenia przed arbitralnymi decyzjami i możliwość skutecznego odwołania.
Sama kontrola sądowa nie rozwiązuje wszystkich problemów. Znaczenie ma również to, kto podejmuje pierwszą decyzję, na jakiej podstawie i czy jej wykonanie można wstrzymać.
Co teraz z bezpieczeństwem dzieci w internecie?
Weto nie oznacza, że platformy internetowe przestały podlegać przepisom. Unijny Akt o usługach cyfrowych, czyli DSA, obowiązuje bezpośrednio, a Polska przyjęła już część regulacji organizujących krajowy nadzór.
Zawetowana ustawa miała natomiast wprowadzić dodatkowe procedury umożliwiające polskim organom reagowanie na określone nielegalne treści.
Brak tych rozwiązań nie znosi odpowiedzialności karnej za przestępstwa popełniane w internecie. Oznacza jednak, że zaproponowany przez rząd mechanizm wydawania nakazów ograniczenia dostępu do treści nie wejdzie w życie w przyjętym kształcie.
Czy dojdzie do porozumienia?
Przed rządem i prezydentem kolejne tygodnie rozmów. Gawkowski zapowiada pytania do Pałacu Prezydenckiego, grudniowe wysłuchanie i nowy projekt na początku przyszłego roku. Nie ma jednak gwarancji, że kolejna ustawa zostanie podpisana.
Dlatego najważniejsze pytanie brzmi dziś nie tylko, kiedy powstanie nowy projekt, ale przede wszystkim, czy obie strony zdołają uzgodnić konkretne zabezpieczenia: skuteczne zwalczanie nielegalnych treści i jednoczesną ochronę legalnych wypowiedzi.
Napisz komentarz
Komentarze