.png)
Dostępna toaleta to w budynku użyteczności publicznej obowiązek, a nie dodatek. Dla osoby na wózku źle zaprojektowana łazienka często przesądza o tym, czy w ogóle może skorzystać z urzędu, restauracji czy hotelu. Zebraliśmy najważniejsze wymagania i wskazówki dla inwestorów i zarządców obiektów.
Co mówią przepisy?
Podstawą jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 86 na każdej kondygnacji dostępnej dla osób z niepełnosprawnościami musi się znaleźć co najmniej jedno ogólnodostępne pomieszczenie higieniczno-sanitarne przystosowane do ich potrzeb. Takie pomieszczenie powinno spełniać kilka warunków:
-
przestrzeń manewrowa o wymiarach co najmniej 1,5 × 1,5 m,
-
drzwi bez progów, zarówno do samej toalety, jak i na drodze dojścia,
-
co najmniej jedna odpowiednio przystosowana miska ustępowa i umywalka (a jeśli wymaga tego przeznaczenie budynku ? także natrysk),
-
uchwyty ułatwiające korzystanie z urządzeń sanitarnych.
Wymagania uzupełnia ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, a szczegółowe wymiary stosowane w praktyce pochodzą głównie ze standardów dostępności i wytycznych projektowych.
Wymiary i wysokości montażu w praktyce
Projektanci korzystają ze sprawdzonych wartości:
-
Drzwi ? szerokość w świetle co najmniej 90 cm. Najlepiej otwierane na zewnątrz lub przesuwne.
-
Miska ustępowa ? górna krawędź deski na wysokości ok. 45?50 cm. Z jednej strony miski potrzebna jest wolna przestrzeń min. 90 cm do przesiadania się z wózka.
-
Umywalka ? montowana na wysokości maks. 80?85 cm, z wolną przestrzenią na kolana pod spodem (ok. 67 cm), z płaskim syfonem.
-
Przybory i akcesoria ? dozownik mydła, suszarka i podajnik ręczników w zasięgu ręki osoby siedzącej, zwykle na wysokości 80?110 cm.
Poręcze ? najważniejszy element wyposażenia
To właśnie uchwyty decydują o tym, czy toaleta jest naprawdę samodzielnie dostępna. Przy misce ustępowej montuje się zwykle dwie poręcze dla niepełnosprawnych:
-
poręcz uchylną ? od strony, z której odbywa się przesiadanie z wózka; po podniesieniu nie blokuje dojazdu,
-
poręcz stałą lub drugą uchylną ? od strony ściany.
Uchwyty mocuje się zazwyczaj na wysokości ok. 75?80 cm od podłogi, w rozstawie mniej więcej 65?70 cm. Powinny wystawać nieco przed krawędź miski, żeby można się było na nich oprzeć przy wstawaniu. Przy umywalce sprawdzają się poręcze łukowe, a przy natrysku uchwyty pionowe i kątowe.
Przy wyborze liczą się trzy parametry: nośność (uchwyt musi przenieść ciężar dorosłej osoby, która wspiera się na nim całym ciałem), materiał (stal nierdzewna jest odporna na korozję i intensywne czyszczenie) oraz średnica i chwyt (ok. 30?35 mm, żeby dłoń mogła pewnie objąć rurę).
O czym zarządcy zapominają najczęściej?
Wiele toalet spełnia wymagania tylko na papierze. Typowe błędy to:
-
zastawianie przestrzeni manewrowej koszem, przewijakiem lub środkami czystości,
-
przycisk spłukiwania poza zasięgiem osoby siedzącej,
-
lustro powieszone zbyt wysoko (lepsze jest lustro uchylne albo takie, którego dolna krawędź znajduje się maks. ok. 90?100 cm nad podłogą),
-
brak przycisku przywołania pomocy dostępnego także z podłogi.
Checklista dla inwestora i zarządcy
Przed odbiorem i podczas przeglądów sprawdź:
-
Czy w toalecie mieści się wolny obszar co najmniej 150 × 150 cm?
-
Czy drzwi mają min. 90 cm szerokości w świetle i nie mają progu?
-
Czy deska sedesowa jest na wysokości ok. 45?50 cm, a obok miski jest miejsce na wózek?
-
Czy poręcze są zamontowane po obu stronach miski i czy uchylna działa płynnie?
-
Czy umywalka pozwala podjechać wózkiem, a bateria ma uchwyt dźwigniowy lub jest bezdotykowa?
-
Czy dozownik, papier, suszarka i lustro są w zasięgu osoby siedzącej?
-
Czy jest system przywołania pomocy i czy działa?
Dobrze zaprojektowana toaleta publiczna nie musi być droga ? wystarczy myśleć o osobie, która będzie z niej korzystać, i wybierać trwałe, bezpieczne wyposażenie.
