Co wpływa na cenę rzepaku w skupie?

Parametry plonu

Przedstawianie czynników wpływających na cenę skupu rzepaku ozimego warto rozpocząć od tych, na które Rolnik ma przynajmniej częściowy wpływ. Jednym z nich jest wilgotność nasion rzepaku. Za standard przyjmowane jest 9%. Powyżej tej wartości można spodziewać się potrąceń, które mogą osiągnąć nawet 0,4% ceny za 1 tonę za każde 0,1%. Plantator ma również wpływ na poziom zanieczyszczeń znajdujących się w sprzedawanych płodach rolnych.

Skutecznie przeprowadzone zabiegi chwastobójcze i dobrze ustawione parametry pracy kombajnu pozwalają na uzyskanie nasion rzepaku wolnych od resztek pożniwnych oraz nasion chwastów. Zawartość zanieczyszczeń nie powinna przekraczać 2%.

Jakie parametry rzepaku podlegają jeszcze ocenie?

Nasiona rzepaku są surowcem do produkcji oleju, więc w ustalaniu ceny brana jest także pod uwagę zawartość oleju. Nie powinna być ona niższa niż 40%. Warunkowana jest ona raczej genetyką odmiany i obecnie w obrocie są odmiany o wyższym zaolejeniu nasion. Kolejnymi parametrami badanymi w skupie płodów rolnych wynikającymi z cech odmianowych, a nie prowadzonej agrotechniki, czy też przebiegu pogody, są zawartość kwasu erukowego (maksymalnie 2%) oraz zawartość WKT (wolne kwasy tłuszczowe) - maksymalnie 2%. Parametry jakościowe nie kształtują tak mocno ceny sprzedaży rzepaku, jak pozostałe czynniki.

Ceny innych surowców do produkcji olejów roślinnych

Z perspektywy polskiego rolnictwa głównym surowcem do produkcji olejów roślinnych jest rzepak ozimy. Z dużą przewagą nad słonecznikiem oraz soją. Natomiast analizując światową produkcję tłuszczy roślinnych, to na pierwszym miejscu jest palma oleista, a na drugim miejscu soja. Dopiero na trzecim miejscu jest rzepak ozimy. To właśnie ceny konkurencyjnych źródeł olejów roślinnych w znacznym stopniu kształtują cenę rzepaku skupach. Jeżeli maleje podaż oleju palmowego oraz sojowego, to ich cena rośnie, co wpływa również na wzrost ceny rzepaku.

Kontrakty terminowe

Transakcje na rynku globalnym rozliczane są w dolarach amerykańskich lub w euro — na cenę detaliczną ma wpływ również relacja euro do dolara. Dlatego też kurs walut jest jednym z czynników modyfikujących cenę rzepaku w polskich skupach. Umacnianie się złotówki (wzrost wartości) w stosunku do dolara i euro powoduje spadek cen rzepaku i odwrotnie.

Z punktu widzenia Europy najważniejsze dla kształtowania ceny rzepaku w skupach są kontrakty MATIF zawierane na paryskiej giełdzie Euronext. Cena w polskich skupach różni się nieznacznie od "ceny z giełdy", a różnica ta może wynikać np. z kosztów transportu, czy też lokalnych uwarunkowań związanych z dostępnością nasion rzepaku. Przy ocenie aktualnej sytuacji cenowej warto zestawić notowania giełdowe z warunkami oferowanymi przez krajowe skupy: https://osadkowski.pl/blog-agrotechnika/od-czego-zalezy-cena-rzepaku-w-skupie.

Realizacja prognoz zbiorów

Podczas sezonu wegetacyjnego na świecie firmy analityczne prognozują na podstawie najlepszej wiedzy poziom plonów. Jednak coraz częściej rośliny narażone są na ekstrema pogodowe, które negatywnie wpływają na ostateczną wielkość plonów. Zmiany klimatu dotyczą wszystkich największych producentów rolnych, dlatego szacowanie plonów jest coraz trudniejsze. Rozpoczęcie zbiorów jest testem dla prognoz, które muszą zostać zweryfikowane. Jeżeli zbiory są niższe, niż pierwotnie oceniono, to należy spodziewać się wzrostu cen płodów rolnych na światowych giełdach, a tym samym również w lokalnych skupach.

Sytuacja geopolityczne

Nie bez znaczenia są również relacje polityczne pomiędzy poszczególnymi krajami, czy też Unią Europejską a resztą świata. Lokalne konflity oraz zmiany ich intensywności również kształtują ceny płodów rolnych. Na ceny nasion rzepaku wpływają też koszty transportu, które są zależne od cen ropy naftowej oraz taryf celnych.

Na wiele wymienionych czynników kształtujących cenę plantator nie ma wpływu, ale powinien być ich świadomy. Obecnie dostęp do wielu informacji jest nieograniczony, dlatego warto je śledzić oraz ich wpływ na cenę rzepaku i innych płodów rolnych w skupach. Warto również zadbać o parametry jakościowe odstawianych nasion rzepaku: wilgotność oraz poziom zanieczyszczeń. Spełnienie wymogów pozwoli na uzyskanie lepszej ceny.

Co warto sprawdzić przed sprzedażą rzepaku?

Cena rzepaku w skupie zależy zarówno od parametrów jakościowych nasion, jak i sytuacji na rynku krajowym oraz światowym. Znaczenie mają m.in. wilgotność i poziom zanieczyszczeń, notowania giełdowe, kursy walut, prognozy zbiorów oraz ceny innych surowców oleistych. Plantator ma ograniczony wpływ na większość czynników rynkowych, może jednak zadbać o jakość odstawianego surowca i na bieżąco śledzić zmiany cen. Dobra znajomość tych zależności ułatwia wybór korzystnego momentu sprzedaży.